Wniosek o verkehrsrechtliche Anordnung: przewodnik dla firm budowlanych

Kiedy potrzebują Państwo verkehrsrechtliche Anordnung?

Zawsze wtedy, gdy prace dotykają publicznej przestrzeni ruchu. W Niemczech verkehrsrechtliche Anordnung to decyzja organu ruchu drogowego (Straßenverkehrsbehörde) o zabezpieczeniu i oznakowaniu miejsca robót – w Polsce najbliższe jest temu zatwierdzenie tymczasowej organizacji ruchu (TOR), choć procedura nie jest identyczna. To sytuacja standardowa w budowie dróg (Straßenbau) i w robotach ziemnych i infrastrukturalnych (Tiefbau): rozkop w jezdni, rusztowanie na chodniku, kontener przy krawędzi drogi, składowany materiał budowlany.

Podstawą prawną jest § 45 StVO (niemieckie przepisy o ruchu drogowym). Decyzja (verkehrsrechtliche Anordnung) określa, jak miejsce robót ma być wygrodzone i oznakowane oraz czy i w jaki sposób ruch zostanie ograniczony, poprowadzony lub uregulowany.

Ważne dla właściwości: decyzję może wydać wyłącznie organ ruchu drogowego. Państwo jako firma budowlana składają wniosek i przedstawiają plan – decyzję wydaje urząd. Żadne oprogramowanie i żaden usługodawca nie zdejmą z Państwa tego kroku.

Przebieg w skrócie

Co należy do wniosku

Formularze różnią się w zależności od gminy, ale wymagane dane są w dużej mierze takie same:

• Wnioskodawca z osobą kontaktową i dostępnością w czasie prac
• Lokalizacja miejsca robót – ulica, numer domu lub kilometraż, dzielnica
• Okres, najlepiej z zapasem
• Rodzaj prac i ich wpływ na ruch
• Plan oznakowania (Verkehrszeichenplan), z reguły na bazie schematu standardowego (Regelplan) według RSA 21
• Osoba odpowiedzialna za zabezpieczenie ruchu na miejscu

Dodatkowo wiele urzędów wymaga informacji o zajętych miejscach parkingowych, przystankach komunikacji publicznej, dojazdach dla służb ratowniczych i o trasie objazdu.

Ile to trwa?

Proszę planować z dużym zapasem. Urząd ma na wydanie wymaganych decyzji do trzech miesięcy od wpływu planu oznakowania.

W praktyce przy prostych, powtarzalnych pracach idzie to znacznie szybciej – w standardowej sytuacji z porządnym schematem standardowym często w ciągu kilku dni lub tygodni. Nie należy jednak na tym polegać, jeśli od terminu zależy umowa.

Wskazówka z praktyki: Przy umowach ramowych na usuwanie miejsc niebezpiecznych (Gefahrenstellen) osobna decyzja dla każdej interwencji często jest niepraktyczna. Dlatego wiele urzędów pracuje z decyzjami stałymi lub ramowymi (Dauer- oder Rahmenanordnungen) dla prac powtarzalnych. Proszę o to zapytać, zanim złożą Państwo osiemdziesiąt pojedynczych wniosków w miesiącu.

Dlaczego wnioski upadają

Rzuca się w oczy, że niemal wszystkie przyczyny są organizacyjne, a nie merytoryczne. Najczęstszą jest po prostu termin.

Plan oznakowania jako rdzeń wniosku

Plan jest właściwym dokumentem. Pokazuje, jakie znaki i urządzenia zostaną ustawione i gdzie oraz jak ruch zostanie poprowadzony obok miejsca robót.

Punktem wyjścia jest z reguły schemat standardowy (Regelplan) według RSA 21 (niemieckich wytycznych zabezpieczania miejsc robót drogowych) – dla typowych sytuacji, takich jak zamknięcie połowy jezdni czy wygrodzenie chodnika, istnieją gotowe wzory. Dopasować trzeba je praktycznie zawsze: szerokość jezdni, widoczność, dojazdy, czas trwania.

Jakie schematy standardowe istnieją i na co zwrócić uwagę przy dopasowaniu, opisuje artykuł Plan oznakowania według RSA 21 .

Co dzieje się po wydaniu decyzji

Decyzja to nie formalność, którą się odkłada do segregatora – jest wiążąca:

1. Ustawić zgodnie z decyzją. Odstępstwa są ryzykiem odpowiedzialności.
2. Dokumentować. Zdjęcia ustawionego oznakowania są w razie zdarzenia na wagę złota.
3. Kontrolować. Znaki bywają przewrócone, obrócone lub skradzione.
4. Zdemontować i zgłosić, gdy prace się kończą.

Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ruchu (Verkehrssicherungspflicht) pozostaje u Państwa, niezależnie od tego, co stoi w decyzji.

Częste pytania

Czy możemy zacząć bez decyzji, jeśli sprawa jest pilna? Przy nagłym zagrożeniu obowiązują szczególne zasady dla działań natychmiastowych – zabezpieczenie ma pierwszeństwo przed formalnościami. Decyzję trzeba wtedy niezwłocznie uzyskać. Proszę ustalić tę procedurę z urzędem z wyprzedzeniem, a nie w sytuacji awaryjnej.

Kto sporządza plan oznakowania? Państwo albo zlecone biuro. Przy powtarzalnych sytuacjach standardowych warto utrzymywać własne warianty jako wzory, zamiast za każdym razem rysować od nowa.

Czy jedna decyzja obowiązuje dla kilku budów? Z reguły nie. Dla prac powtarzalnych istnieją jednak decyzje stałe i ramowe – proszę o nie zapytać.

Ile to kosztuje? W zależności od gminy pobierane są opłaty administracyjne; ich wysokość znacznie się różni. Właściwy urząd podaje je na zapytanie.

Kto odpowiada, jeśli osoba trzecia zmieni nasze wygrodzenie? W pierwszej kolejności nadal firma odpowiedzialna za miejsce robót – stąd obowiązek kontroli. Jeśli da się udowodnić, że zabezpieczenie było w porządku przy ostatniej udokumentowanej kontroli, a zmiana nastąpiła później, ocena się przesuwa. Bez dokumentacji takiego odciążenia nie ma.

Wniosek krok po kroku

Dla zobrazowania typowa sytuacja: rozkop na ulicy osiedlowej, zamknięcie połowy jezdni, planowany czas trwania cztery dni.

Cztery do sześciu tygodni wcześniej – ustalić właściwy urząd. Organem ruchu drogowego jest, w zależności od gminy, urząd porządkowy (Ordnungsamt), urząd robót inżynieryjnych (Tiefbauamt) lub organ ruchu przy powiecie (Landkreis). Przy drogach sklasyfikowanych właściwy może być inny urząd niż przy drogach gminnych. Jeden telefon oszczędza tu tydzień.

Trzy do czterech tygodni wcześniej – sporządzić plan. Wybrać schemat standardowy, dopasować do miejsca, wpisać wymiary. Najczęstszy zwrot do poprawki wynika z tego, że nie wpisano pozostającej szerokości jezdni.

Dwa do trzech tygodni wcześniej – złożyć wniosek. Formularz urzędu, Verkehrszeichenplan, dane o okresie i osobie odpowiedzialnej. Niektóre urzędy przyjmują wnioski wyłącznie przez portal.

Po wpływie – rozpatrzenie. Urząd ma do trzech miesięcy; w sytuacjach standardowych idzie szybciej. Pytania dotyczą zwykle objazdów, dojazdów lub przystanków.

Przed rozpoczęciem budowy – mieć decyzję w ręku. Dopiero wtedy wolno ustawiać oznakowanie. Decyzja należy na budowę, nie do biura.

Decyzje stałe i ramowe

Dla firm z umowami ramowymi to praktycznie najważniejszy punkt całego tematu. Składanie osobnych wniosków na osiemdziesiąt interwencji w miesiącu jest niewykonalne dla obu stron.

Dlatego wiele organów ruchu drogowego pracuje z decyzjami stałymi lub ramowymi dla prac powtarzalnych: dla określonych sytuacji standardowych – na przykład krótkotrwałych miejsc robót przy usuwaniu miejsc niebezpiecznych (Gefahrenstellenbeseitigung) – decyzja wydawana jest raz, z warunkami dotyczącymi zgłaszania i dokumentowania.

Co trzeba do tego z reguły przedłożyć:

Proszę o to zapytać, zanim spędzą Państwo pierwszy kwartał na pojedynczych wnioskach. Nawet jeśli urząd odmówi, będą Państwo wiedzieć o tym wcześnie.

Opłaty i terminy: co warto zaplanować

Jedno i drugie znacznie różni się w zależności od gminy, a rzetelne liczby może podać tylko właściwy urząd. Co można powiedzieć:

• Opłaty są pobierane, zwykle stopniowane według zakresu i czasu trwania prac.
• Mogą dojść opłaty za szczególne korzystanie z drogi (Sondernutzungsgebühren), jeśli zajmowana jest powierzchnia ruchu – na przykład pod kontener.
• Przedłużenia kosztują ponownie. Kto planuje na styk i musi składać kolejny wniosek, płaci dwa razy i znowu czeka.

Praktyczna rada: wnioskować o okres z zapasem. Prace zaplanowane o trzy dni hojniej są tańsze niż przedłużenie.

Kiedy coś pójdzie nie tak

Trzy sytuacje, które się zdarzają, i co wtedy obowiązuje:

W dniu rozpoczęcia budowy nie ma decyzji. Nie zaczynać. Oznakowanie ustawione bez decyzji jest prawnie bezskuteczne, a w razie szkody firma zostaje sama.

Decyzja odbiega od złożonego planu. Obowiązuje decyzja. Kto ustawia według własnego planu, bo uważa go za lepszy, działa wbrew poleceniu.

Zabezpieczenie zostaje uszkodzone lub usunięte. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ruchu pozostaje u firmy wykonawczej. Regularna kontrola i dokumentacja nie są więc formalizmem, lecz podstawą własnego odciążenia.

Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ruchu: czego decyzja nie przejmuje

Rozpowszechnione nieporozumienie: kto ma decyzję i się do niej stosuje, jest wolny od odpowiedzialności. Tak nie jest.

Decyzja określa, jak zabezpieczyć. Obowiązek bezpiecznego poprowadzenia ruchu obok miejsca robót pozostaje u firmy wykonawczej – także wtedy, gdy decyzja jest niepełna.

W praktyce oznacza to:

Trzeci przypadek jest najczęstszy. Wygrodzenia bywają przewrócone, obrócone lub skradzione, i to regularnie. Bez udokumentowanych obchodów kontrolnych nie da się później wykazać, że zabezpieczenie było w danym momencie w porządku.

Dlatego do każdych prac należy prosty rytm: przy ustawieniu sfotografować, przy pracach kilkudniowych codziennie kontrolować i zapisywać obchód, przy demontażu sfotografować ponownie. Trzy czynności, które w razie zdarzenia rozstrzygają o sytuacji dowodowej.

Podsumowanie

Samą decyzję zawsze wydaje urząd. To, na co mają Państwo wpływ, to jakość i termin wniosku – i to właśnie na nich wniosek najczęściej upada. Kto wyprowadza plan z pasującego schematu standardowego, planuje realistycznie i przy pracach powtarzalnych pyta o decyzję ramową, wykluczył trzy najczęstsze przyczyny.

Jak plan powstaje w Levorze, opisuje strona Plan oznakowania według RSA 21 .